Het beleid m.b.t. interne kwaliteitszorg

Zoeken

Dit document is enkel zichtbaar voor leden van de VCOV.
Word nu lid
Interne kwaliteitszorg

Het schoolbestuur (of zijn gemandateerde) legt ieder ontwerp van beslissing voor overleg aan de schoolraad voor als dat betrekking heeft op
het beleid met betrekking tot interne kwaliteitszorg, met inbegrip van de bespreking van de resultaten van een schooldoorlichting. (Art. 21 participatiedecreet)


Wat wordt bedoeld met interne kwaliteitszorg?

Elke school streeft naar kwalitatief goed onderwijs. Kwaliteit heeft te maken met de juiste dingen goed doen. Elke school bepaalt voor zichzelf wat de juiste dingen zijn. De school houdt daarbij rekening met de regelgeving en met de schooleigen doelen.

Elke school moet haar eigen kwaliteit systematisch en betrouwbaar evalueren via een cyclisch proces. Een school mag de kwaliteitszorg volgens een eigen systematiek aanpakken. Er moeten geen verplichte documenten worden aangemaakt. Bestaande en functionele documenten kunnen de dialoog met de onderwijsinspectie ondersteunen, maar zijn niet vereist.

De onderwijsinspectie controleert of een school aan de voorwaarden voor interne kwaliteitszorg voldoet.

Onderwijsinspectie
De Vlaamse onderwijsinspectie is bevoegd voor de controle op de kwaliteit van het Vlaamse onderwijs. De onderwijsinspectie houdt toezicht op de eindtermen en ontwikkelingsdoelen, de leerplannen, de financierings- en subsidiëringsvoorwaarden (bv. minimum aantal leerlingen).

De onderwijsinspectie is belast met de schooldoorlichtingen.

De doorlichting
Elke school moet binnen een periode van 6 jaar ten minste 1 doorlichting krijgen. Tijdens een doorlichting gaat de inspectie na of een bezochte school voldoet aan vooropgestelde kwaliteitscriteria, bv. respecteert de school de onderwijsreglementering, de minimale lessenroosters en leerplannen en streeft ze met de leerlingen de ontwikkelingsdoelen na en bereikt ze de eindtermen.

Tijdens een doorlichting  voert de onderwijsinspectie 4 onderzoeken uit:
1.    het onderzoek van de kwaliteitsontwikkeling,
2.    het onderzoek van één of meerdere kwaliteitsgebieden,
3.    het onderzoek van de onderwijsleerpraktijk,
4.    het onderzoek van de bewoonbaarheid, veiligheid en hygiëne.
    
Referentiekader voor Onderwijskwaliteit (OK)
Het doorlichtingsteam toetst alles wat het ziet, leest of hoort af aan het referentiekader voor onderwijskwaliteit (OK).

Het OK stimuleert scholen om een eigen (kwaliteits)beleid te ontwikkelen en een eigen weg uit te stippelen. Het beschrijft een aantal context- en inputkenmerken waarmee scholen best rekening houden bij het vormgeven van hun onderwijs.

Pedagogische begeleiding
De pedagogische begeleidingsdiensten (PBD's) ondersteunen de scholen zowel aanbod- als vraaggestuurd:

  • aanbodgestuurd: de PBD’s hebben een ondersteuningsaanbod zoals bv. vorming in een bepaald vak of leergebied, maar ook niveau-overschrijdende thema’s zoals evalueren, inspelen op diversiteit, het gebruik van ICT, communicatie met ouders en omgaan met probleemgedrag.
  • vraaggestuurd: leden van het schoolteam kunnen bij de PBD’s terecht met vragen over het pedagogisch-didactisch handelen in de klas, ruimer dan ondersteuning in een bepaald vak of leergebied.


De PBD’s zijn verbonden aan de koepelorganisatie van de onderwijsnetten, bv. de pedagogische begeleiding van Katholiek Onderwijs Vlaanderen.

Thema's binnen interne kwaliteitszorg

Bij een doorlichting door de onderwijsinspectie wordt de interne kwaliteitszorg doorgelicht aan de hand van twee domeinen/thema’s. Eén thema wordt opgelegd door de onderwijsinspectie, het andere wordt door de school zelf gekozen en moet relevant zijn voor de schoolwerking. De onderwijsinspectie raadt een van de volgende thema’s aan:

•    diversiteit
•    talenbeleid
•    leerlingenevaluatie/cursistenevaluatie
•    feedback aan leerlingen/cursisten
•    financieel en materieel beleid
•    interne of externe audits
•    kwaliteitszorg
•    leerlingenbegeleiding
•    leerlingenwelbevinden
•    onderwijsorganisatie
•    personeelsbeleid en professionalisering
•    samenwerkingsverbanden
•    schoolcultuur en -structuur
•    school- en klasklimaat
•    onderwijsaanbod (enkel in dko/so/vwo)
•    leergebied overschrijdende eindtermen (LOET) (enkel in bao)
•    vakoverschrijdende eindtermen (VOET) (enkel in so)


Ontwikkelingsschalen kwaliteitsontwikkeling

De onderwijsinspectie maakt gebruik van ontwikkelingsschalen om de kwaliteit van een school te situeren. De ontwikkelingsschalen zijn geen kopie van het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit, maar zijn er wel op gebaseerd. De ontwikkelingsschalen voor kwaliteitsontwikkeling bevatten volgende onderdelen:

•    visie en strategisch beleid,
•    organisatiebeleid,
•    onderwijskundig beleid,
•    systematische evaluatie van de kwaliteit,
•    betrouwbare evaluatie van de kwaliteit,
•    borgen en bijsturen.

Per ontwikkelingsschaal situeert de onderwijsinspectie de school op een bepaald ontwikkelingsniveau:

•    beneden de verwachting,
•    benadert de verwachting,
•    volgens de verwachting,
•    overstijgt de verwachting.


Resultaten van de doorlichting

De resultaten van de doorlichting met de sterke en zwakke punten worden gepubliceerd in een doorlichtingsverslag. De minister van Onderwijs beslist over de verdere erkenning van de school op basis van het advies in het doorlichtingsverslag.

De inspectie kan een gunstig of ongunstig advies geven:

  • gunstig:

- gunstig advies zonder meer
- gunstig advies met de verplichting om te werken aan de tekorten       

  • ongunstig:

- ongunstig advies met mogelijkheid om te verzoeken dat de procedure tot intrekking van de erkenning niet opgestart wordt. Het schoolbestuur moet zich bij het werken aan de tekorten extern laten begeleiden.
- ongunstig advies zonder mogelijkheid om te verzoeken de procedure tot intrekking van de erkenning niet op te starten.

Iedereen kan de doorlichtingsverslagen op de website raadplegen. Verslagen die niet op de website staan, kunnen aangevraagd worden.

Op de website van de Onderwijsinspectie staan alle stappen rond de doorlichting beschreven, van ca. zes weken voor de doorlichting tot na de doorlichting. De school krijgt al enkele dagen na het einde van de doorlichting het doorlichtingsverslag. In dit doorlichtingsverslag komen de ontwikkelingsschalen en -niveau’s terug.

Binnen dertig dagen na ontvangst van het doorlichtingsverslag moet het verslag worden geagendeerd en integraal besproken op een personeelsvergadering en de schoolraad.


Aandachtspunten voor ouders
  • Kwaliteitszorg klinkt in eerste instantie als een abstract begrip. Een goede visie op kwaliteit is echter geconcretiseerd tot op de klasvloer. De vragenlijst op de website van het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit maakt kwaliteitszorg concreet. De vragenlijst is bedoeld als smaakmaker, niet als instrument om een school te beoordelen. 
  • Goed onderwijs omvat veel meer dan alleen leerprestaties. Het gaat ook over welbevinden en betrokkenheid.
  • Schoolse prestaties zijn afhankelijk van de context en de input. Bespreek niet alleen de resultaten van bv. peilingstoetsen, maar ook de leerwinst. 
  • Het is mogelijk delen van het doorlichtingsverslag gedetailleerd te bekijken, maar doe dit niet zonder het verslag volledig te bekijken. Stukken eruit lichten kan een vertekend beeld geven. 
  • Het doorlichtingsverslag wordt geagendeerd op de schoolraad om het grondig te bespreken, toe te lichten, te verduidelijken, erover te reflecteren, vragen te beantwoorden… Dit gaat verder dan enkel ter informatie bezorgen.
  • Hou rekening met het tijdsgebonden karakter van een doorlichtingsverslag: elke school is een  lerende organisatie die continu bezig is met kwaliteitsverbetering. Op 6 jaar tijd legt een school een gans traject af.
  • Om de stem van alle ouders mee te nemen in de interne kwaliteitszorg, kan een tevredenheidsenquête voor ouders georganiseerd worden. Doe dit steeds in overleg met de school.


Bronnen en meer info

-       Onderwijsinspectie op vlaanderen.be

-       Onderwijsinspectie op onderwijs.vlaanderen.be

-       Doorlichtingsverslag van een school of CLB op vlaanderen.be

-       Over doorlichtingen en doorlichtingsverslagen op onderwijs.vlaanderen.be

-       Het Referentiekader Onderwijskwaliteit (OK) op mijnschoolisok.be

 

 VCOV, september 2020

Feedback geven