De bepaling van het profiel van de directeur

Zoeken

Dit document is enkel zichtbaar voor leden van de VCOV.
Word nu lid
De bepaling van het profiel van de directeur

Schooldirecteurs bepalen in belangrijke mate het welbevinden van het lerarenteam en het beleid van de school. Zij zijn onmisbaar voor de realisatie van tal van factoren die bijdragen aan kwaliteitsvol onderwijs. Wanneer er een profiel opgesteld wordt voor een nieuwe directeur, hebben ouders daar een stem in.


Wettelijk kader

Het schoolbestuur
Het schoolbestuur is als werkgever verantwoordelijkheid voor het rekruterings- en selectieproces van een nieuwe directeur. Het is het schoolbestuur dat het profiel opstelt. In het profiel wordt de achtergrond omschreven, competenties, ervaring en persoonlijke kwaliteiten die nodig zijn om de school te leiden. Op basis hiervan komen de taken en verantwoordelijkheden die bij de job horen in de vacature of advertentie te staan.

De schoolraad
In het participatiedecreet zijn de bevoegdheden opgenomen van de schoolraad. Artikel 21 bepaalt over welke thema’s het schoolbestuur en de schoolraad overleg moeten plegen:

Art. 21
Het schoolbestuur of zijn gemandateerde legt ieder ontwerp van beslissing voor overleg aan de schoolraad voor als dat betrekking heeft op:
1° de bepaling van het profiel van de directeur;

Het is niet de bevoegdheid van de schoolraad om dit profiel op te stellen, maar wel om er overleg over te plegen met het schoolbestuur. Het schoolbestuur moet het initiatief hiervoor nemen.

Bij het rekruterings- en selectieproces komt veel meer kijken dan enkel het opstellen van het profiel van de directeur. In functie van de uitoefening van de bevoegdheden, heeft de schoolraad een algemeen informatierecht. Op welke informatie de schoolraad recht heeft, is echter niet eenduidig vast te stellen. Persoonlijke informatie is sowieso uitgesloten: de schoolraad kan bijv. toelichting vragen over de procedure om zich kandidaat te stellen, maar niet over de kandidaten zelf.

De ouderraad
Het participatiedecreet stelt dat de ouderraad bevoegd is om advies te geven over het profiel van de directeur.

Art. 48
De pedagogische raad, de leerlingenraad en de ouderraad in het onderwijs gesubsidieerd door de Vlaamse Gemeenschap kunnen op verzoek van de schoolraad maar ook op eigen initiatief, een schriftelijk advies uitbrengen over alle aangelegenheden, vermeld in artikel 21.

Hiermee legt het decreet de verschillende stappen in het proces van participatie vast: de ouders in de ouderraad bereiden een advies voor dat door de oudervertegenwoordigers meegenomen wordt naar de schoolraad. Daar gebeurt het overleg met het schoolbestuur.

Wanneer het overleg in de schoolraad gaat over een beslissing die de schoolorganisatie en de eigenheid van de school fundamenteel veranderen, is deze stap zelfs verplicht. De leden van de schoolraad moeten dan eerst de geleding die ze vertegenwoordigen informeren en raadplegen.

De ouderraad heeft recht op informatie via haar vertegenwoordigers in de schoolraad. Dit betekent dat als de ouderraad meer informatie wil om een degelijk advies te kunnen geven, de ouderraad dit via de leden van de schoolraad aan het schoolbestuur vraagt.

De omzendbrief over participatie verduidelijkt wanneer het algemeen informatierecht niet geldt, namelijk ten aanzien van:

- vragen die kennelijk onredelijk zijn;
- aanvragen met betrekking tot documenten die niet af of onvolledig zijn;
- gegevens die via een decreet of wet onder de geheimhoudingsverplichting vallen;
- informatie van persoonlijke aard, tenzij de betrokkene ermee akkoord gaat;
- documenten met betrekking tot een strafsanctie, een administratieve sanctie of een tuchtmaatregel;
- documenten die gegevens bevatten die door derden werden verstrekt, op voorwaarde dat ze vertrouwelijk blijven.

Bij vragen over het rekruterings- en selectieproces van een nieuwe directeur, moet de ouderraad bovenstaande punten voor ogen houden.

Functiebeschrijving

Het profiel van de directeur mag niet verward worden met de functiebeschrijving. Het profiel wordt opgesteld vooraleer er een nieuwe directeur is aangesteld. De functiebeschrijving wordt samen met de nieuwe directeur opgesteld. De taken en verantwoordelijkheden die in de vacature opgesomd werden vormen de basis voor de functiebeschrijving.

Ouders hebben geen bevoegdheid over de functiebeschrijving.

Ouders betrekken: een praktijkvoorbeeld

Een ouderraad van een basisschool in Oost-Vlaanderen werd advies gevraagd over het profiel van de directeur. Ze vertrokken niet van een profiel dat het schoolbestuur voorlegde, maar van een ‘kopvoeter’ met als titel ‘de directeur van onze school’.

De leden van de ouderraad stelden vast dat de directeur kaal was, geen buik, oren of neus had, maar wel een brede glimlach… Ze kregen de opdracht om op post-its te noteren wat zij belangrijk vinden voor een directeur. Allerlei vaardigheden, eigenschappen, attitudes en kwaliteiten werden rondom de kopvoeter gekleefd. Over pedagogische en administratieve taken hoefden de ouders zich niet te bekommeren.

Nadien werden de post-its overlopen. Op basis van de top 3 werd het advies van de ouderraad over het profiel van de directeur geformuleerd.

Meer info

Inspiratie

Klasse
Tijdens het schooljaar ’15-’16 ging Klasse op zoek naar de strafste directeur. Het onderwijsblad maakte een top 10 van de meest genoemde eigenschappen uit de nominatiedossiers.

Een goede directeur:

Is geen baas maar een leider
Laat leraren groeien en ieders talent tot zijn recht komen
Zorgt dat leraren graag komen werken
Kent alle leerlingen bij naam
Staat vaak aan de schoolpoort en praat met ouders
Heeft de deur van zijn/haar bureau open staan
Heeft humor
Krijgt de neuzen in dezelfde richting
Heeft een groot inlevingsvermogen
Is een harde werker met een groot hart voor de school

Onderwijskiezer
Op onderwijskiezer.be vind je een beschrijving van honderden beroepen van A tot Z. Wat is en wat doet een leidinggevende van een onderwijsinstelling volgens deze beschrijving?

Je staat in voor de algemene leiding van een school.
Volgende aspecten zijn belangrijk:
- het verstrekken van onderwijs
- de realisatie van het pedagogische project,
- de eindtermen en ontwikkelingsdoelen
- de coördinatie van de pedagogische ploeg
- het opzetten van acties voor de schoolintegratie
- de uitbouw van relaties buiten de school met onder andere de partners van de school
- contacten met ouders.
Je verzorgt eveneens de public relations.
Je houdt de onderrichtingen, de bijscholingsinitiatieven en de vakpublicaties bij ter ondersteuning van het onderwijzend personeel.
Je bent verantwoordelijk voor het materiële, het administratieve en het financiële beheer van de school.


Aandachtspunten voor ouders

•    Houdt het profiel van de directeur voldoende rekening met de eigenheid van de school? Voor een kleine dorpsschool zal de toegankelijkheid en aanspreekbaarheid van de directeur bijv. belangrijker zijn dan wanneer het gaat om een heel grote school. In deze laatste zal meer aandacht gaan naar de directeur als organisator: managen, plannen, delegeren, de beschikbare krachten optimaal inzetten… Een zekere mate van toegankelijkheid voor ouders en leerlingen blijft natuurlijk belangrijk.
•    Krijgen communicatie en samenwerking met ouders voldoende aandacht in het profiel? Van de nieuwe directeur moet verwacht worden dat hij ouderparticipatie en -betrokkenheid hoog in het vaandel draagt. De school- en ouderraad zullen hem/haar daarin ondersteunen. 
•    Is het profiel realistisch? In een profiel komen alle gewenste eigenschappen, vaardigheden… samen. Hoge verwachtingen vooropstellen mag, maar men moet er wel over waken dat men niet op zoek gaat naar een zgn. witte raaf.
•    Is er in het profiel een goed evenwicht tussen de vereiste professionele deskundigheid en het sociale aspect van de functie?
•    Welke plaats krijgen de ouders en de leerlingen in het profiel? Efficiëntie, managen, professionaliseren… zijn belangrijke termen maar de relatie met ouders en leerlingen mag er niet door ondergesneeuwd raken.
•    Besteedt het profiel zowel aandacht aan kennis als aan persoonlijke kwaliteiten? Het eerste is belangrijk maar evident vanuit het standpunt van de ouders. Vooral over de gewenste kwaliteiten en eigenschappen kunnen ouders hun stem laten horen.
•    Wat maakt het profiel van de directeur voor deze school uniek? Wat vindt je in dit profiel dat niet in andere profielen staat? Elke school zoekt bijv. een enthousiaste directeur maar wat wordt daar concreet mee bedoeld?

Feedback geven