Het gelijke-onderwijskansenbeleid in het secundair onderwijs

Zoeken

Dit document is enkel zichtbaar voor leden van de VCOV.
Word nu lid
Gelijke-onderwijskansenbeleid in het secundair onderwijs

De invloed van sociaal-economische achtergrondskenmerken is in het Vlaamse onderwijs heel groot. Het beleid voor gelijke onderwijskansen (GOK-beleid) heeft als doel om voor alle leerlingen optimale leer- en ontwikkelingskansen te realiseren. Tegelijk wil de overheid hiermee uitsluiting en discriminatie vermijden en een sociale mix en cohesie bevorderen.

Het GOK-beleid heeft als doel een onderwijspraktijk uit te bouwen die rekening houdt met de taalachtergrond en de diversiteit van iedere leerling.

Een GOK-beleid waar ouders en leerlingen aan meewerken heeft meer kans op slagen. De schoolraad is dé plaats waar ouders hierover kunnen overleggen met de school en de leerlingen.


Wettelijk kader

1. Het participatiedecreet
Het schoolbestuur of zijn gemandateerde legt ieder ontwerp van beslissing voor overleg aan de schoolraad voor als dat betrekking heeft op het gelijke onderwijskansenbeleid in het secundair onderwijs. (art. 21)

2. Decreet betreffende gelijke onderwijskansen (GOK-decreet)
Het GOK-decreet van 2002 voorziet in een ondersteuningsaanbod voor scholen. Scholen met een voldoende hoog aantal doelgroepleerlingen krijgen extra uren-leraar. De school ontvangt deze extra lestijden telkens voor een periode van drie jaar.
De school schrijft een schoolspecifieke visie uit met een aantal concreet geformuleerde en realiseerbare doelstellingen.
De lokale overlegplatforms (LOP’s) helpen de scholen en lokale partners om de gelijke onderwijskansen te realiseren.
Meer info over dit ondersteuningsaanbod en over het LOP in de omzendbrief Het gelijke onderwijskansenbeleid voor het secundair onderwijs.

Thema's van het gelijke kansenbeleid

De school bouwt haar gelijke kansenbeleid uit en maakt een keuze uit onderstaande thema’s.
De doelstellingen worden bepaald op basis van een analyse van de beginsituatie van de school.

  1. Preventie en remediëring
    De motivatie voor ontwikkeling en leren bij de leerlingen verhogen en de ontwikkeling en/of leerwinst bij elke leerling maximaliseren.
  2. Taalvaardigheid en taalonderwijs
    Taalvaardigheid en functionele geletterdheid zijn twee hefbomen voor het leren.
  3. Intercultureel onderwijs
    De leerlingen stimuleren om hun sociale en culturele vaardigheden in diverse contexten positief aan te wenden.
  4. Doorstroming en oriëntering
    Door studiekeuze- en schoolloopbaanbegeleiding een optimale studiekeuze nastreven.
  5. Socio-emotionele ontwikkeling
    Werken aan een positief zelfbeeld en sociale competenties bij leerlingen.
  6. Leerlingen- en ouderparticipatie
    De kwaliteit van de leerlingen- en ouderbetrokkenheid op het klas- en schoolleven verhogen.


Een praktijkvoorbeeld:
Een secundaire school besteedt GOK-uren aan een maatschappelijk assistent die kansarme ouders helpt zodat ze hun kinderen beter kunnen ondersteunen bij het leren. De maatschappelijk assistent beantwoordt vragen van ouders, geeft advies, begeleidt hen naar ondersteunende instanties… Ouders kunnen hier op bepaalde dagen en uren terecht. Deze dienst wordt discreet georganiseerd in een onopvallend lokaal op school.

Aandachtspunten voor oudervertegenwoordigers in school- en ouderraad en praktijkvoorbeelden

Stel vragen aan de school over het GOK beleid
-    Wat staat er in het GOK-plan? Welke doelen werden gekozen? Wat kwam er uit de beginsituatieanalyse?
-    Welke acties werden voorgesteld om aan die doelen te werken?
-    Welke acties zijn al uitgevoerd?
-    Welke acties moet het team nog uitvoeren?
-    Hadden de acties het beoogde effect?
-    Indien niet, hoe kunnen de acties bijgestuurd worden, zodat het beoogde effect toch bereikt wordt?
-    Hoe kan de ouderwerking helpen om de doelen te bereiken?

Bespreek het thema in de ouderraad
Stel het GOK-beleid van de school kort voor op de ouderraad. Of vraag aan de directeur of GOK leerkracht om dit kort toe te lichten.
Bekijk wat de rol van de ouderraad kan zijn:
-    Zijn er opmerkingen of ideeën over het GOK beleid vanuit de ouderraad?
-    Hoe kan de ouderraad zijn steentje bijdragen aan het GOK-plan van de school?
-    Bespreek ook hoe de ouderraad zelf aan gelijke kansen kan werken: Krijgen alle ouders kansen om te participeren in de ouderwerking? Doet de ouderraad inspanningen om alle ouders te betrekken?

Denk samen met de school na over het gelijke kansenbeleid
Ouders en leerlingen kunnen mee nadenken over de prioriteiten van de school wat betreft gelijke kansen.

Een praktijkvoorbeeld:
In een secundaire school kwamen leerlingen, ouders, leraren en directie samen om het gelijke onderwijs-kansenbeleid voor de volgende schooljaren uit te dokteren. Ze organiseerden een aantal interactieve workshops. Aan de hand van heel concrete situaties konden de deelnemers aan den lijve ervaren wat ongelijkheid op school kan betekenen. In het verlengde daarvan mochten ze oplossingen of strategieën van aanpak voorstellen. Op deze manier werden er prioriteiten gesteld in het schoolbeleid rond gelijke kansen en werden methoden van aanpak naar voor geschoven.
Meer info.

Werk samen met de school aan gelijke kansen
Participatie kan verder gaan dan je mening zeggen en overleggen. Via de schoolraad kunnen ouders voorstellen doen om samen met de school concrete acties te ondernemen rond gelijke kansen.
Enkele voorbeelden:
-    De ouderraad zorgt voor een warm onthaal van de ouders op oudercontacten of infomomenten. Ze maken zich kenbaar, wijzen de weg, beantwoorden de vragen van ouders, schenken een drankje, stellen een infostand op over de ouder- en schoolwerking, …
-    Ouders van de ouderraad leiden de nieuwe ouders rond in de school. Op die manier ondervinden de nieuwe ouders wat ouderparticipatie kan betekenen.
-    De ouderraad helpt mee om de (digitale) geletterdheid van ouders te verhogen. Dat zal zeker zijn vruchten afwerpen op de kinderen.
-    Organiseer een beroepenbeurs met getuigenissen van ouders over hun beroep en van verhalen leerlingen over hun studie. Zo maak je het de leerlingen gemakkelijker om een optimale studiekeuze te maken. Je kan hiervoor samenwerken met andere ouderwerkingen van de gemeente.

Nodig een ervaringsdeskundige in de armoede of een buurtwerker uit
Heb je er al eens aan gedacht om een ervaringsdeskundige in de armoede uit te nodigen? Via hun getuigenis ervaar je wat het betekent om arm te zijn en welke drempels kansarmen tegenkomen. Bij VZW De Link kan je een vorming of advies aanvragen.
Wil je een betere kijk krijgen op het leven in de sociale woonwijk in de buurt van de school? Neem dan contact op met het buurthuis in de schoolomgeving.

Vraag een VCOV-vorming aan over ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie
De VCOV biedt de vorming ‘Hoe nemen we ouders mee?’ aan, zowel voor schoolteams als voor ouderwerkingen.

Bronnen en meer info


VCOV, juni 2020

Feedback geven